Holocaustmonument Levenslicht onthuld in Midden-Groningen

Op 27 januari 2020 is het vijfenzeventig jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau werd bevrijd. De gemeente Midden-Groningen herdenkt, in samenwerking met de Odd Fellows uit Sappemeer, de holocaustslachtoffers door het plaatsen van het monument ‘Levenslicht’ bij borg Welgelegen (De Vosholen 60, Sappemeer) in Sappemeer. Ook worden brieven ten toon gesteld die door gedeporteerde Joden uit de trein geworpen zijn en is het pad naar het monument verlicht. Onderweg zijn namen van gedeporteerde Joden te horen. Het monument Levenslicht is ontworpen door lichtkunstenaar Daan Roosegaarde, is voor iedereen toegankelijk en dagelijks te zien vanaf woensdag 22 januari t/m zondag 2 februari van 18:00 – 21:00 uur.

Onthulling – uitnodiging
Op woensdag 22 januari om 17.30 uur onthult burgemeester van Midden-Groningen Adriaan Hoogendoorn Levenslicht bij borg Welgelegen met een passend programma. De burgemeester spreekt enige woorden, als ook Wim Rozema, secretaris van de historische vereniging Hoogezand-Sappemeer en verzorger van de laatste Westerdiep-lezing over de Joodse deportatie. Daarnaast is traditionele Joodse muziek te horen. De herdenking is voor iedereen toegankelijk en start om 17.30 uur (inloop vanaf 17.15 uur). De onthulling eindigt om plusminus 18:00 uur. Na afloop staat er een kop soep klaar.

Internationale herdenkingsdag voor de Holocaust
Op maandag 27 januari herdenken we de holocaust op gepaste wijze met – om klokslag 20.00 uur – 2 minuten stilte tijdens de internationale herdenkingsdag voor de Holocaust. Ook dit vindt plaats bij borg Welgelegen in aanwezigheid van wethouder Erik Drenth. Deze herdenking is voor iedereen toegankelijk vanaf 19.45 uur. Na afloop is er gelegenheid om koffie te drinken in de borg.

Uitleg monument Levenslicht
Het monument Levenslicht is onderdeel van een landelijk project van het Nationaal Comité 4 en 5 mei waaraan meer dan 150 gemeenten deelnemen. Zowel in de Joodse herdenkingstraditie, als in de Roma- en Sinti-cultuur zijn stenen belangrijk. Kunstenaar Daan Roosegaarde en zijn team hebben deze traditie als inspiratie gebruikt. Met in totaal 104.000 lichtgevende stenen – gelijk aan het aantal slachtoffers uit Nederland – staat het kunstwerk symbool voor de impact van de Holo-caust. De stenen zijn verdeeld over de verschillende gemeenten waar Joden, Roma en Sinti woonden, hun leven leefden; soms al generaties lang.

Om de paar seconden zie je de stenen oplichten en weer uitdoven, als een ademhaling in licht. Daarmee symboliseren ze het leven dat nu in de gemeente gemist wordt. Door stil te staan bij het gemis van de plaatsgenoten bij Levenslicht, blijft de herinnering aan de slachtoffers levend. Het monument komt het beste tot zijn recht in het donker en is op de genoemde data daarom dagelijks van 18.00 uur tot 21.00 uur te bezoeken.

Odd Fellows en Joden
Odd Fellows is een gezelschap van mannen en vrouwen die zich in denken en handelen medeverantwoordelijk voelen voor wat zich afspeelt in de samenleving. Ethisch handelen staat daarbij voorop. Veel Odd Fellows zijn actief op maatschappelijk gebied.. Bij het stichten van de eerste Nederlandse Odd Fellow loges, eind 1800 zijn veel Joden betrokken en lid geweest. De Sappemeerster loge heeft in de oorlogstijd geen leden gehad die van Joodse afkomst waren, maar ten tijde van de bezetting zijn de samenkomsten van de Odd Fellows, net zoals die van de Vrijmetselaars, verboden geweest. Vanuit dat verleden willen de Odd Fellows uit Sappemeer graag stil staan bij het verlies van de gedeporteerde Joden uit de omgeving Midden-Groningen door middel van de organisatie rondom het monument Levenslicht.